W czasie suszy szosa sucha…

Czym jest susza i jak ją klasyfikujemy?

Susza oznacza dostępność wody poniżej średniej w określonych warunkach naturalnych i jest zjawiskiem ciągłym o regionalnym zasięgu. Susza to nie tylko ekstremalne zjawiska, ale wszystkie te regionalne, które występują w  warunkach mniejszej dostępności wody. Z uwagi na warunki meteorologiczne i klimatyczne, problemy rolnicze, warunki hydrologiczne i skutki gospodarcze wyróżnia się 3 etapy rozwoju suszy.

  1. Susza meteorologiczna (atmosferyczna) – związana jest z wyżową cyrkulacją atmosferyczną, powodującą napływ ciepłych i suchych mas powietrza. Wiąże się z brakiem opadów powyżej 20 dni. Skutkiem jest spadek wilgoci dla danego obszaru poniżej stanu normalnego w danych warunkach klimatycznych uwilgotnienia.
  2. Susza glebowa (rolnicza) – oznacza niedobór wody dostępnej dla roślin, na tym etapie suszy, obfite opady powodują szybkie uzupełnienie wody w strefie aeracji gleby. (wierzchnia strefa gleb, gdzie woda związana jest z ziarnami gruntu, a woda niezwiązana występuje okresowo). Niedobór wody w gruncie na tym etapie suszy powoduje zaburzenie i niewydolność gospodarki rolnej.cracked-earth-401976_1280
  3. Susza hydrologiczna – ostatni i ciężko odwracalny etap suszy, który widoczny jest obecnie na znacznym terenie kraju. Powoduje ona obniżenie przepływu w rzekach poniżej przepływu średniego i w wypadku dalszego trwania suszy, obniża się poziom wód gruntowych. W takich sytuacjach, nawet długotrwałym opady deszczu mają problem zregenerować poziom wód podziemnych.

Najbardziej widocznym skutkiem kilkuletniej suszy hydrologicznej jest między innymi zbiornik zaporowy w Kalifornii.kalifornia1kalifornia3

żródło: twojapogoda.pl

Są miejsca na ziemi, gdzie nigdy nie padało?

Nie. Pomimo powszechnej opinii, że „na pustyni nie pada”, nawet na najsuchszej pustyni na globie Atacamie występuje opad, który wynosi poniżej 50 mm/rok, lecz są miejsca gdzie w obserwowanym okresie nie zanotowano żadnego opadu. Do najsuchszych miejsc na ziemi zalicza się: Pustynia Atacama w Am. Południowej; Sahara w Afryce; Pustynia Gobi w Afryce (najsurowsza pustynia na świecie z temperaturami od -40 do + 50); Dolina Śmierci w USA oraz Suche Doliny na wiecznie zmarzniętej Antarktydzie.

W Europie również występują pustynie i posiadaczem największej jesteśmy My. Pustynia Błędowska o powierzchni ok 34 km^2 i miąższością piasków do 70 m!

Dla zainteresowanych bardzo dobrym materiałem BBC, polecam film z serii PLANETA ZIEMIA – PUSTYNIE.

Jak zaradzić w sytuacji suszy, jak jej zapobiegać i łagodzić skutki? Wkrótce w kolejnym poście.

Czy ewolucja w 10 lat to turbo-ewolucja, czy już rewolucja?

Trzęsienie ziemi

W 1964 roku rejon Alaski nawiedziło trzęsienie ziemi w skali bagatela 9,2 w skali Richtera, które spowodowało nawet pięciometrowe wypory skał macierzystych. Tak wysokie piętrzenie spowodowało utworzenie zupełnie nowych zbiorników wodnych oraz odcięcie części wód morskich i utworzenie z nich zamkniętych akwenów.

Nowe zbiorniki utworzone z odcięcia wód morskich zamknęły w sobie wiele gatunków ryb, które nie zdołały wyewoluować i wyginęły, oraz inne, którym szybka ewolucja nie przysporzyła zbyt wiele trudności.

Ciernik, o którym mowa w ciągu 50 lat zdołał zmienić swój genotyp i fenotyp, co objawiło się zmianami takimi jak zmianę wielkości oczu, kształtu tułowia, zmiany struktury kości i pancerza. Naukowcy z Uniwersytetu w Oregon zauważyli już pierwsze ewolucyjne zmiany po 10 latach! A wszystko to po to, by ciernik mógł przeżyć po trzęsieniu ziemi w środowisku słodkowodnym.

Badania na przykładzie ciernika pokazują, że ewolucja gatunku nie koniecznie musi następować przez okres tysiącleci, a tak szybkie zmiany mogą dotyczyć nie tylko gatunków takich jak ciernik. Pomimo iż homo sapiens mają wysokie zdolności przystosowawcze, raczej nie spodziewajmy się, że będziemy żyć na Marsie bez specjalnych kombinezonów, lub zaczniemy oddychać pod wodą:)

Według naukowców zdolności ewolucyjne ciernika zapisane były w jego genotypie. Ewoluował on już w wodach słodkich zaraz po ustąpieniu ostatniego zlodowacenia 13 000 lat temu. Zdolności ewolucyjne ciernika uwarunkowane były wielokrotnymi zmianami na przestrzeni milionów lat, jako gatunku. Zmiany te wymagane były od ciernika by mógł przetrwać w zmiennych warunkach środowiska.

https://www.youtube.com/watch?v=IGIzXWUkJ-8

Dla zainteresowanych coś po Angielsku J

http://www.futurity.org/threespine-stickleback-fish-evolution-1070162-2/

grafika źródło:

http://www.futurity.org/threespine-stickleback-fish-evolution-1070162-2/

Tama Itaipu, czy naprawdę taka duża?

Z cyklu niesamowite budowle hydrotechniczne.

Budowa zapory Itaipu  trwała 9 lat od  roku 1975 do roku 1984 na mocy porozumienia między Brazylią, a Paragwajem. (budowa tamy 3 przełomów trwała 13 lat, a zapora w Świnnej Porębie 29 lat ;]) Zapora została wybudowana na granicznym odcinku rzeki Parany między tymi krajami. W celu budowy zapory przesiedlono około 10 tysięcy rodzin (ok. 59 tysięcy osób), a także ewakuowano wiele gatunków zwierząt ze znajdującej się tu wcześniej dziewiczej dżungli. Ofiarami tego przedsięwzięcia stały się też największe wodospady na świecie Guairá  o przepływie średnim 13 309 m³/sek. Koszt całej inwestycji wyniósł prawie 20 miliardów dolarów, co czyni ją jedną z najdroższych na świecie.

itaipu 1

Co do ciekawszych faktów na temat budowy:

  • Podczas zmiany koryta rzeki Parany usunięto 50 milionów ton ziemi i skał.
  • Przy budowie pracowało około 40 000 ludzi.
  • Na potrzeby budowy utworzono miasto przy tamie z pełną infrastrukturą w postaci domów, szkół, szpitali itp.
  • Ilość zużytego betonu wystarczyłaby do budowy 210 stadionów piłkarskich wielkości Marakany.
  • Ilość zużytego żelaza I stali starczyła by na wybudowanie 380 wież Eiffel’a

itaipu 3

Powstała zapora jest jedną z największych na świecie. Zainstalowana moc wynosi około 14 GW (20 turbin po 700 MW)co daje jej drugie miejsce na świecie po Tamie Trzech Przełomów w Chinach. Ilość wyprodukowanej energii pokrywa w 95 procentach zapotrzebowanie na energię Paragwaju oraz 20 procent zapotrzebowania energii Brazylii. Wymiary samej zapory oraz powstałego zbiornika wodnego, one również są imponujące. Na skutek piętrzenia wody przez zaporę powstało jezioro o powierzchni 1350 km2 mimo że ta wartość robi wrażenie, zbiornik ten jest siódmy co do wielkości w samej Brazylii. Długość całkowita zapory to prawie 8 kilometrów, a jej wysokość maksymalna wynosi 196 metrów co odpowiada 65 piętrowemu budynkowi. W praktyce zapora składa się z 4 segmentów o różnej budowie, ziemna, narzutowa, żelbetowa. Zapora posiada również 14 segmentowy przelew o długości 483 metrów i wydajności  maksymalnej 62,200 m3/s.

Dla ciekawych wiedzy i większej ilości ciekawostek, poniżej link do popularnonaukowego wideo na temat tamy Itaipu.

 

Przepławki dla ryb cz. 2. Rozwiązania techniczne

przepławka 1

Techniczne urządzenia służące do utrzymania ciągłości morfologicznej cieków (przepławki techniczne), to głównie rynny betonowe lub kamienne o geometrycznych kształtach ścian, przegród i otworów. Dno tych przepławek urozmaicone jest zamontowanymi w betonie skalnymi elementami ustawionymi na sztorc. Umożliwiają one pokonywanie przepławki słabo pływającym przedstawicielom ichtiofauny poprzez zmniejszenie prędkości płynącej wody.  Wyróżniamy następujące rodzaje przepławek.

Przepławka komorowa konwencjonalna

Ich podstawową zasadą działania jest przepływ wody przez kaskadowe ułożone komory, które łączą wodę dolną z górną. Wymiary, basenów i otworów przepławki uzależnione są od: gatunków ryb migrujących danym ciekiem, różnicy poziomów między wlotem a wylotem przepławki oraz wielkości i charakteru rzeki. Poszczególne zestawienie wymiarów przepławek przedstawiono w tabeli 6.1. opracowania. „Ocena potrzeb i priorytetów  udrożnienia ciągłości morfologicznej rzek w kontekście osiągnięcia dobrego stanu i potencjału części wód w Polsce”

Wspomniane wcześniej „szorstkie” wykończenie dna stosuje poprzez wbetonowanie kamieni w betonowe podłoże, tak aby wystawały na około 20 cm, a różnica poziomu pomiędzy poszczególnymi komorami nie powinna być większa niż 20 [cm].

Nie tylko wymiary, lecz również umiejscowienie przepławki jest priorytetem w jej właściwym spełnianiu funkcji. Przepławkę bowiem należy usytuować tak, aby wylot łączył koryto przepławki z dnem rzeki oraz znajdował się na granicy turbulencji wody wypływającej w elektrowni wodnych lub wód spływających z jazu. Umiejscowienie wylotu (wejście dla ryb) musi zapewniać powstanie prądu wabiącego.

Główną zaletą przepławek komorowych jest to iż działają również przy niskich stanach wody. W orientacji ryb w przepławce pomaga układanie się lini prądu, gdy woda nie przelewa się przez górne krawędzie komór. Przelewanie się wody przez komory podczas wysokich stanów wód powoduje dezorientację ryb.

Przepławka szczelinowa

Opracowana w drugiej połowie XX w. Ameryce Północnej. Zastosowanie tego rodzaju przepławki potwierdziło sprawne jej działanie w zakresie migracji troci i łososia, lecz również dla ryb karpiowatych.

Przepławka ta modyfikacja klasycznej przepławki komorowej, gdzie otwory przesmykowe i przelewowe zastąpiono szczelinami umiejscowionymi po jednej lub dwóch stronach komory na całej jej wysokości. Dzięki temu przepławka pracuje sprawniej przy dużych wahaniach poziomu wody, a szczeliny nie zatykają się tak często jak w przypadku klasycznych przesmyków. Szerokość szczelin uzależniona jest od wymiarów migrujących ryb, a ich ilość (jedna lub dwie) od ilości stale przelewającej się wody w przepławce.

Poszczególne zestawienie wymiarów przepławek przedstawiono w tabeli 6.2. opracowania. „Ocena potrzeb i priorytetów  udrożnienia ciągłości morfologicznej rzek w kontekście osiągnięcia dobrego stanu i potencjału części wód w Polsce”

Przepławki deflektorowe

Przepławki tego typu to betonowe rynny o długości maksymalnej 10 [m] i kącie nachylenia nawet do 45°, rozdzielone basenami spoczynkowymi. Podstawowym elementem są zamocowane w dnie przepławki deflektory o różnych kształtach, spowalniające prąd płynącej wody.

Najpopularniejszą przepławką jest przepławka belgijskiego inżyniera Denila. W dno przepławki w regularnych odstępach wbudowuje się żebra  ustawione pod kątem 45° pod prąd wody. Znacznie redukują one prąd przy dnie budowli. Standardowym przekrojem przepławki jest litera U. Nachylenie i wymiary żeber (deflektorów) uzależnione jest od gatunku migrującej ryby.

Maksymalne długości rynien to 10,0 [m] dla łososiowatych i 8,0 [m] dla karpiowatych. Jeżeli różnica poziomów wody górnej i dolnej wymusza konstruowanie rynny dłuższej niż wymagana, projektuje się baseny wypoczynkowe o długości do 6,0 [m].  z roślinnością szuwarową. Wylot z przepławki nawet przy najniższych stanach wody powinien znajdować się poniżej lustra wody i tworzyć prąd wabiący. Jak przy każdej przepławce dno przy wylocie z przepławki powinno być umocnione w sposób uniemożliwiający erozję dna.

Przepławka Denila umożliwia łączenie wody górnej i dolnej na krótkim odcinku, a sama konstrukcja może być wykonywana w formie prefabrykatu. Wadą przepławki jest zwiększona podatność na zatykanie się przez niesione z prądem przedmioty. Praca przepławki Denila uzależniona jest od prędkości wody, a więc stanów wody górnej.

 

Rynny węgorzowe

Katadromiczny charakter wędrówki węgorza z rejonu morza Sargassowego na żerowiska europejskich jezior i rzek wymusza projektowanie specjalnych przepławek dla węgorzy. Młode węgorze o długości ciała do 20 [cm] podczas wędrówki są w stanie pokonać krótkie odcinki pełzając po wilgotnej trawie do następnego zbiornika wodnego lub cieku, jednak problemem dla nich są konwencjonalne przepławki komorowe, które dla osobników dorosłych nie stanowią już problemów.

Dawne rozwiązania przepławek dla węgorzy w postaci rur w dni rzeki wypełnione gałązkami związanymi w pęczki nie sprawdzały się zbyt dobrze na częste ich zamulanie podczas wysokich stanów wód.

Skuteczniejsze i powszechnie stosowane są rynny o rozmiarach około 16 x 23 [cm], łączące górną i dolną wodę przeszkody. Konstrukcja od betonowej po tworzywo sztuczne, z dnem z materiału umożliwiającego wędrówkę pod prąd. Głownie stosowane są szczotki nylonowe imitujące naturalną roślinność i rozpraszają energię płynącej wody lub gałązki w wiązkach, kamienie lub drewniane kratownice. Z góry rynnę przykrywa się pokrywą chroniącą wędrujące ryby przed drapieżnikami, głównie kłusownikami. 🙂

Rynny węgorzowe poza konstrukcją różnią się również  usytuowaniem wlotu do przepławki od dolnej wody. Ponieważ przepławki węgorzowe służą praktycznie tylko dla form młodocianych w strefie powierzchniowej wody, połączenie rynny węgorzowej z dnem rzeki nie jest konieczne. Konieczne jednak jest usytuowanie  dolnego stanowiska przy brzegu cieku, a górne stanowisko musi być zlokalizowane z dala od krat przed turbinami i tam gdzie występuje słaby prąd wody.

Przepławkę węgorzową mogą zastąpić naturalne przepławki opisanie w poprzednim artykule.

 

Śluzy dla ryb

Podobnie jak śluzy dla statków, śluzy dla ryb składają się z komory oraz górnej i dolnej regulacji odpływu wody. Jednak śluzy dla statków nie zapewniają migrującym rybom swobodnego przepływu w górę rzeki.

Różnicą pomiędzy śluzą dla ryb i statków jest taka, iż śluzy dla statków otwierają się na krótko, nie tworzą wystarczająco długo prądu wabiącego, natomiast śluzy dla ryb otwierane są najczęściej w półgodzinnych lub godzinnych odstępach czasowych. Aby zapewnić prąd wabiący stosuje się  rurę z dodatkowym dopływem wody z górnego poziomu wody i ujściem na wylocie komory. Dla sprawnego działania śluzy, wymiary wlotu i wylotu powinny zapewnić prędkość wody na poziomie około 1,2 [m/s]. Prędkość opadania wody w komorze nie powinna być wyższa niż 2,5 [m/min].

Śluzy dla ryb z uwagi na możliwość połączenia dużych różnicy wysokości wody górnej i dolnej stosowane są powszechnie w krajach europejskich, natomiast nieznane są możliwości wędrówek przez śluzy organizmów stanowiących pokarm dla ryb. Z uwagi na elementy ruchome, napęd i urządzenia sterujące, śluzy wymagają stałej kontroli technicznej.

 

Widy dla ryb

Stosowane dla piętrzeń powyżej 6 metrów i tam, gdzie brak miejsca na budowę naturalnej przepławki. Tego rodzaju budowla stanowi w swojej dolnej części dużą wannę, do której prowadzi prąd wabiący uzyskany poprzez połączenie górnej wody z dolną rurą. Składana i ruchoma krata, stanowiąca ruchome wrota dwuczęściowe przesuwana jest w kierunku wanny, gromadzi ryby w wannie.  Następnie wanna wyciągana jest ku górze i prze otwór w jej dolnej części ryby dostają się do górnej wody i płyną w górę rzeki.

 

Przepławki dla ryb, naprawdę tak ważne?

hhh

Dlaczego przepławki dla ryb są niezbędne?

Zgodnie z Ramową Dyrektywą Wodną kraje członkowskie UE mają obowiązek osiągnięcia do końca bieżącego roku, w uzasadnionych przypadkach do końca 2027 r. podstawowego celu jakim jest przynajmniej dobry stan, potencjał ekologiczny wód lub w wyjątkowych przypadkach innych celów określonych w zależności od przyjętych, uzasadnionych odstępstw. Warunkiem koniecznym do osiągnięcia podstawowego celu jest zachowanie lub uzyskanie ciągłości morfologicznej dla wrażliwych na jej brak organizmów, charakterystycznych dla określonego naturalnego ekosystemu wodnego, przynajmniej na poziomie zapewniającym uzyskanie założonych celów środowiskowych. Dla tej potrzeby KZGW określił „Oceny potrzeb i priorytetów udrożnienia ciągłości morfologicznej rzek w kontekście osiągnięcia dobrego stanu i potencjału części wód w Polsce”, na podstawie którego zostały opracowane poniższe treści.

Powyższa prezentacja wyników publikacji przedstawia szczegółowy zapis stanów i potencjałów JCWP w aspekcie ich ciągłości morfologicznej. Poniżej przedstawię rodzaje urządzeń umożliwiających migrację ryb w górę rzeki, która niejednokrotnie utrudniona jest przez progi ich nie posiadających.

Lepsze naturalne czy sztuczne przepławki?

Nie można określić, czy naturalna przepławka ma wyższość nad przepławką czysto techniczną. Oba rodzaje mają swoje cechy które odpowiednio dostosowane do warunków instalacji, umożliwiają sprawną wędrówkę ryb górę rzeki.

Przepławki naśladujące warunki naturalne, stosowane głównie przy niskich progach piętrzących (do 10 [m]), mają imitować naturalny charakter cieku. Konstrukcje te mogą być dowolnie długie i wykonane z materiału naturalnego, głownie kamienia, żwiru, lub żwiru stabilizowanego betonem z umocnieniami w postaci pni drzew, pojedynczych głazów, lub faszyn.

 

Rodzaje przepławek naśladujących warunki naturalne:

Rampy kamienne narzutowe

Stosowane przy przegrodach piętrzących niższych niż 1,0 m, na całej szerokości stopnia. Budowane z kamieni i głazów o średnicach w przedziale 0,60 – 1,20 [m]. Nachylenie nie powinno być większe niż 10%, przy nieokreślonej długości, przepływ wody winien być większy niż 100 [l/s/mb] przepławki. Minimalne napełnienie 0,30 [m], minimalna prędkość przepływu 0,40 m/s. Maksymalna prędkość wody 2,0 [m/s]. Przy takiej konstrukcji rampy ułożonej na progu lub stopniu, uzyskuje się optymalne prędkości przepływu wody pomiędzy kamieniami. Woda przepływająca pomiędzy kamieniami tworzy tzw. „prąd wabiący”, umożliwiający pokonanie progu praktycznie przez wszystkie ryby i inne organizmy wodne.

Prosta i stabilna konstrukcja umożliwia z powodzeniem udrażnianie istniejących stałych stopni i progów betonowych, powszechnie występujących na ciekach nizin Polski. Betonową konstrukcję stopnia zastępuje się rampą kamienną, która konstrukcja pozwala na piętrzenie wody, umożliwiając jednocześnie wędrówkę ryb.

Bystrza kaskadowe.

Bystrza kaskadowe (ryglowe), łączą cechy bystrotoku i przepławki komorowej. Stosowane najczęściej na części lub całości przelewu w granicach koryta rzeki.  Spadek dna bystrotoku kaskadowego jest linią łamaną, a dna poszczególnych komór mogą mieć spadek odwrotny do kierunku spływu wody. Ściany bystrotoku tworzy się przy pomocy kamienia podobnego występującego w cieku. Komory są raczej nie wyraźnie zaznaczone poprzez zatopienie w betonie kamieni naturalnych. Głazy należy układać w sposób umożliwiający przelewanie się pomiędzy nimi wody. Bystrza te są stosowane do piętrzeń z  zakresu 1,0 do 6,0 [m]. Minimalny przepływ przez bystrze winien odpowiadać SNQ. W warunkach wezbraniowych napełnienie w bystrzy może przekraczać wysokość kamieni. W każdym przypadku wartość przepływu wód pomiędzy kamieniami bystrza umożliwi wędrówkę ryb w górę rzeki. Ponadto wykonanie bystrza na całej szerokości progu wyklucza potrzeby wytwarzania kierunkowego prądu wabiącego.

Warunki techniczne dla bystrza kaskadowego.

Przepływ wody około 150 [l/s/mb] szerokości przepławki. Nachylenie 10 – 15[%]. Szerokość przepławki większa lub równa 2 [m]. Długość basenów: 2[m], głębokość basenów 0,80 [m], różnica wysokości pomiędzy basenami do 15 [cm]. Prędkość przepływu wody 1,5 – 1,7 [m/s].

Obejścia

Konstrukcja naśladująca  górskie lub nizinne strumienie. Charakter obejścia powoduje iż stanowi zarówno przepławkę, jak również siedlisko stale bytujących gatunków ryb. Jak dla każdego naturalnego wykonania przepławki, stosowane materiały to kamień, żwir, piasek, drewno , pnie drzew i faszyna. Brzegi obejść winny być biologicznie zabudowane przez np. wikliną. Dno formowane jest w naturalnym podłożu o zwiększonej głębokości, umożliwiającej redukcję prędkości płynącej wody. Kolejne baseny oddzielone są kamiennymi progami, a w nizinnym terenie przesmykami pomiędzy rozlewiskami. Obejścia zwykle są kręte, co wydłuża trasę płynącej wody i zmniejsza jej prędkość. W zależności od ukształtowania terenu, układ ten można zastosować nawet do piętrzeń sięgających 10,0 [m].

Warunki techniczne określone przez zespół niemieckich specjalistów:

Przepływ wody większy niż 100 [l/s/0,8 mb] szerokości dna przepławki. Nachylenie od 1:100 do 1:20, zależne od ichtiofauny. Długość basenów lb>4,0 [m]; maksymalna wysokość pomiędzy basenami do 20 [cm]. Szerokość dna basenów min. 0,8 [m]. Prędkość wody w obejściu: od 0,4 do 0,6 [m/s], maksymalna 2.0 [m/s]. Głębokość wody w basenach uzależniona od ichtiofauny: od 0,20 do 1,50 [m]. Zalecane zastosowanie w korycie obejścia pojedyncze głazy redukujące prędkość wody, zwiększające jej głębokość. Głazy stanowią bardzo dobre miejsca kryjówki dla ryb.

W następnym poście opiszemy dla Was czysto techniczne przepławki stosowane przy wysokich piętrzeniach. „Oceny potrzeb i priorytetów udrożnienia ciągłości morfologicznej rzek w kontekście osiągnięcia dobrego stanu i potencjału części wód w Polsce” znajda Państwo w zakładce Download na naszej stronie http://www.operatujemy.pl.

Połów na żywca. Zgodny z Prawem?

Czy dozwolony jest połów ryb z przeznaczeniem ich na żywą przynętę?

Zgodnie z ustawą o rybactwie śródlądowym. 

Za amatorski połów ryb uważa się pozyskiwanie ryb wędką lub kuszą, przy czym dopuszcza się, w miejscu i w czasie prowadzenia połowu ryb wędką, pozyskiwanie ryb na przynętę przy użyciu podrywki wędkarskiej. Art. 7. ust. 1.

Ryby przeznaczone na przynętę mogą być wprowadzone wyłącznie do wód, z których zostały pozyskane. Art 7. ust.1. lit.a

Ustawodawca podkreśla iż niedopuszczalne jest wykorzystanie „żywca” złowionego w innym zbiorniku. Na żywca można łowić wyłącznie na zbiorniku, z którego go pozyskano. 

Nowela z 24 września 2010 r. wprowadziła istotną zmianę, dopuszczając pozyskiwanie ryb na przynętę przy użyciu podrywki wędkarskiej. Przy czym, żaden przepis ustawy ani aktów wykonawczych nie definiował podrywki wędkarskiej.

Czym więc jest podrywka wędkarska i jakie musi być wymiary, aby połów nią był dozwolony? 

Czym jest podrywka, nie było określone prawnie prawie przez rok. Dopiero Rozporządzenie MRiRW z 27 czerwca 2011 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie połowu ryb oraz warunków chowu, hodowli i połowu innych organizmów żyjących w  wodzie dodało od paragrafu 11 rozporządzenia, ustęp 3 o brzmieniu:

Powierzchnia siatki podrywki wędkarskiej służącej do pozyskiwania ryb na przynętę wynosi nie więcej niż 1 m x 1 m, a wielkość oczek sieci nie może być mniejsza niż 5 mm.

Podkreślić należy, że pozyskiwanie ryb na przynętę przy użyciu podrywki wędkarskiej dozwolone jest tylko w miejscu i czasie prowadzenia połowu ryb wędką, oraz ryby przeznaczone na przynętę mogą być wprowadzane wyłącznie do wód, z których zostały pozyskane.

Prawo Wodne 2016 – Jakie zmiany nas czekają?

W przyszłym roku (2016) przewidywane jest wejście nowej ustawy „Prawo Wodne”. Nowa ustawa będzie znacznie obszerniejsza od obecnej, będzie tak głównie z powodu rozszerzenia ustawy o różne aspekty środowiskowe.

W dziale pozwolenie wodnoprawne, również przewidywane są zmiany. Podobnie jak w nowym „Prawie Budowlanym”, na cześć przedsięwzięć  nie będzie wymagane uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego, wystarczające będzie tylko zgłoszenie organowi właściwemu do wydania pozwolenia wodnoprawnego.

Pozwolenie wodnoprawne będzie wymagane na:

  1. szczególne korzystanie z wód;
  2. regulację wód zabudowę potoków górskich, kształtowanie koryt cieków naturalnych, zmianę ukształtowania terenu na gruntach przylegających do wód, mającą wpływ na warunki przepływu wody;
  3. wykonanie, likwidację, przebudowę, odbudowę i rozbudowę urządzeń wodnych;
  4. prowadzenie przez wody powierzchniowe płynące oraz przez wały przeciwpowodziowe obiektów mostowych, rurociągów, przepustów,
  5. prowadzenie przez śródlądowe drogi wodne oraz przez wały przeciwpowodziowe napowietrznych linii energetycznych i telekomunikacyjnych;
  6. rolnicze wykorzystanie ścieków, w zakresie nieobjętym zwykłym korzystaniem z wód;
  7. gromadzenie ścieków oraz odpadów w obrębie obszarów górniczych utworzonych dla wód leczniczych;
  8. odwadnianie obiektów budowlanych oraz zakładów górniczych;
  9. działania związane z rekultywacją wód powierzchniowych lub podziemnych;
  10. wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych, będących własnością innych podmiotów, ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego określone w przepisach wydanych na podstawie art. 100 ust. 1;
  11. długotrwałe obniżenie poziomu zwierciadła wody podziemnej;
  12. piętrzenie wody podziemnej.

Zgłoszenia będą wymagać:

  1. wykonanie pomostu do 25 m długości całkowitej;
  2. postój na wodach płynących obiektów pływających lub statków przeznaczonych w szczególności na cele mieszkaniowe lub usługowe;
  3. przejście nad wodami innymi niż śródlądowe drogi wodne, napowietrznymi liniami energetycznymi i telekomunikacyjnymi;
  4. wykonywanie na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią obiektów i robót, o których mowa w art. 175 ust. 1, jeżeli wydano decyzję, o której mowa w art. 175 ust. 9;
  5. wykonanie kąpieliska, wyznaczenie miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli (również na obszarze morza terytorialnego);
  6. odwadnianie wykopów budowlanych;
  7. roboty w wodach oraz inne roboty, które mogą być przyczyną zmiany naturalnych przepływów wód, stanu wód stojących i wód podziemnych;
  8. wykonywanie urządzeń odwadniających obiekty budowlane, o zasięgu oddziaływania niewykraczającym poza granice terenu, którego zakład jest właścicielem;
  9. wykonywanie stawów zasilanych wodami gruntowymi, o powierzchni nieprzekraczającej 500 m2 i głębokości nieprzekraczającej 2 m powierzchni terenu, o zasięgu oddziaływania niewykraczającym poza granice terenu, którego zakład jest właścicielem;
  10. budowa na nieruchomościach przyległych do powierzchniowych wód publicznych ogrodzenia lub innego obiektu mającego na celu grodzenie tych nieruchomości od strony wody.

Należy jednak pamiętać, że zgłoszenie również będzie wymagało sporządzenia specjalistycznej dokumentacji. Zgodnie z zapisami nowej ustawy (2016) w zgłoszeniu należy zawrzeć:

1) oznaczenie zakładu dokonującego zgłoszenia z podaniem jego siedziby i adresu;

2) określenie:

  1. a) celu planowanych do wykonania czynności, robót, lub urządzeń wodnych;
  2. b) stanu prawnego nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania czynności, robót lub urządzeń wodnych, z podaniem siedzib i adresów ich właścicieli;
  3. c) oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych, robót lub korzystania z wód na uprawnienia osób trzecich, a także obowiązki zakładu w stosunku do tych osób:

3) opis wykonywanych robót, ich położenie, podstawowe parametry charakteryzujące planowane roboty i warunki ich wykonania,

4) termin rozpoczęcia robót lub czynności,

Należy również dołączyć:

1) kopię aktualnej mapy zasadniczej z naniesionym schematem planowanych działań i zasięgiem ich oddziaływania;

2) odpowiednie szkice lub rysunki;

3) oświadczenie o zgodności planowanego zamierzenia z warunkami korzystania z wód regionu wodnego oraz z wymaganiami wynikającymi z odrębnych przepisów;

4) zgodę właściciela wody lub właściciela zbiornika wodnego oraz użytkownika obwodu rybackiego.


Jak widać ustawodawca planuje wprowadzić część zmian z korzyścią dla społeczeństwa, zapewne korzyści te wykorzystają osoby pragnące mieć oczko wodne za domem o solidnej już powierzchni. Należy jednak pamiętać, że rozbudowany zakres dokumentacji dla zgłoszenia robót wymagać będzie zarówno wiedzy technicznej i prawniczej. Nowe Prawo Wodne większy nacisk będzie kładło na sprawy związane z zachowaniem dobrego stanu środowiska wodnego, co będzie piętrzyć bariery natury prawnej i technicznej dla uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.

Czapla Siwa – jak się jej pozbyć?

gray-heron-556682_1920Czapla siwa (Ardea cinerea)

Do 2004 roku były zwierzętami łownymi, oznaczało to, że stosowano do nich reżim prawa łowieckiego, a zatem do czapli siwej mogła strzelać osoba uprawniona do polowania i tylko w okresie polowań na te zwierzęta, który trwał od 15 sierpnia do 21 grudnia. Można było wystąpić o decyzję na odłów (odstrzał redukcyjny) do starosty w porozumieniu z PZŁ, w przypadku gdy stanowiły one zagrożenie dla prawidłowego funkcjonowania obiektu produkcyjnego, czym były min. gospodarstwa rybackie.

Sytuacja uległa zmianie, gdy w życie weszło RMŚ z 19 kwietnia 2004r. w sprawie ustalenia listy gatunków łownych oraz określenia okresów polowań na te zwierzęta. Z listy tej zniknęła czapla siwa, ponad to nie została wpisana na listę zwierząt objętych ochroną gatunkową, co określiło iż czapla siwa jest bez ochrony specjalnej.

Kolejne zmiany prawne związane były z RMŚ z 11 i 16 marca 2005  w sprawie ustalenia listy gatunków łownych i okresów polowań na te zwierzęta. Nie ma na nich czapli siwej, która została objęta ochroną gatunkową.

W związku z wejściem w życie RMŚ z 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną. Wszystkie gatunki czaplowatych zostały objęte ochroną gatunkową, z jednym wyjątkiem – czapli siwej. Czapla siwa znalazła się na liście zwierząt objętych  ochroną częściową z wyjątkiem występującej na terenach stawów rybnych uznanych za obręby hodowlane. Zatem na terenach stawów rybnych obejmuje ją ochrona powszechna, humanitarna.

Czym jest ochrona humanitarna?

  1. Określa zakaz nieuzasadnionego zabijania zwierząt. Zabicie czapli siwej może być uzasadnione 9 przyczynami, wśród nich znajduje się:
  • połów ryb zgodnie z przepisami o rybołówstwie i rybactwie śródlądowym.
  • Usuwanie osobników bezpośrednio zagrażających ludziom i innym zwierzętom
  • Uśmiercanie gatunków obcych zagrażających gatunkom rodzimym lub siedliskom przyrodniczym
  1. Zakazane jest niehumanitarne zabijanie zwierząt oraz znęcanie się nad nimi. Co oznacza, że uśmiercenie zwierzęcia ma nastąpić natychmiastowo.

Jakie są możliwości i wymagania prawne od zwalczania czapli siwej poza stawowymi obrębami hodowlanymi?

Wymagana jest decyzją RDOŚ, który rozstrzyga w drodze postępowania administracyjnego czy pozwolenia udzielić lub nie. RDOŚ zgodnie do zasady art. 7 k.p.a. powinien załatwić sprawę zgodnie ze słusznym interesem strony, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. RDOŚ może odmówić zezwolenia, ale musi uzasadnić jaki interes społeczny uzasadnia odmowę. RDOŚ musi ocenić czy:

  • Istnieje rozwiązanie alternatywne
  • Czy zezwolenie nie zagrozi populacji czapli siwej
  • Czy zezwolenie jest konieczne dla ograniczenia nie jakichkolwiek, lecz tylko poważnych szkód w gospodarce rybackiej.

Można zwalczać czaplę siwą bez pozwoleń?

NIE.

Od 1 października 2012 prawo określa:

  1. Gdy rybak prowadzi gospodarkę rybacką na jeziorze, rzece lub zbiorniku zaporowym, to jedyną możliwością jest wystąpienie do RDOŚ o wydanie decyzji administracyjnej zezwalającej na odstępstwa od wymagań ochrony gatunkowej. RDOŚ wydaje taką decyzję w razie zaistnienia trzech przesłanek: braku rozwiązań alternatywnych; braku szkodliwości dla zachowania  czapli siwej we właściwym stanie ochrony oraz konieczności ograniczenia poważnych szkód w odniesieniu do zbóż, inwentarza żywego, lasów, rybostanu  lub wody. RDOŚ w decyzji określa warunki, które trzeba przestrzegać.
  1. Gdy rybak prowadzi gospodarkę stawową, to sytuacja zależy od tego czy jego staw rybny jest obrębem hodowlanym i czy RDOŚ wydał obejmujące jego staw zarządzenie, o którym mowa w art. 56 ustawy o ochronie przyrody. Jeżeli RDOŚ wydał takie zarządzenie i obejmuje ono staw rybaka, może zwalczać czaple siwe z utrzymaniem warunków określonych w zarządzeniu, natomiast jeżeli staw nie jest objęty obrębem hodowlanym, proces uzyskania indywidualnego zezwolenia RDOŚ jest taki sam jak dla rybaka jeziorowego, rzecznego, czy prowadzącego gospodarkę na zbiorniku zaporowym.

W jaki sposób można zabić czaplę siwą?

Zgodnie z regulacją zamieszczoną w art. 54 Ustawy o Ochronie Przyrody, (wzorowanej na prawie unijnym i międzynarodowym), zabijanie dziko występujących zwierząt nie może być wykonane przy użyciu:

1) oślepionych lub okaleczonych zwierząt jako wabików;

2) urządzeń odtwarzających nagrania głosów zwierząt;

3) urządzeń elektrycznych lub elektronicznych, mogących zabijać lub ogłuszać;

4) sztucznych źródeł światła;

5) luster i innych urządzeń oślepiających;

6) urządzeń wizyjnych ułatwiających strzelanie w nocy, w tym powiększających lub przetwarzających obraz oraz oświetlających cel;

7) materiałów wybuchowych;

8) sieci działających niewybiórczo;

9) pułapek działających niewybiórczo;

10) kusz;

11) trucizn lub przynęt zatrutych albo zawierających środki usypiające;

12) gazów i dymów stosowanych do wypłaszania;

13) automatycznej lub półautomatycznej broni z magazynkiem mieszczącym więcej niż 2 naboje;

14) statków powietrznych;

15) pojazdów silnikowych w ruchu;

16) sideł, lepów i haków;

17) łodzi prowadzonych z prędkością większą niż 5 kilometrów na godzinę.

Więc praktycznie jedyną możliwością jest użycie broni palnej i to broni długiej, gdyż strzelania do czapli siwej z broni krótkiej byłoby nieco humorystyczne, a na pewno nieskuteczne.

Kto może strzelać z broni palnej na terenie stawów rybnych?

O tym w kolejnym blogu, już wkrótce:)

Kto lubi grilla robionego na molo w Kortowie? Lepiej smakuje na swoim! :)

pier-349672_1920

Szybciej będzie na molo Kortowskim…

Prawo Wodne, Budowlane i Administracyjne wymaga następujących czynności, abyś mógł grillować „u siebie”.

Na wykonanie pomostu jak również na jego odbudowę, rozbudowę czy przebudowę podmiot powinien spełnić następujące warunki:

1. Uzyskać decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu lub wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [wydaje właściwy terytorialnie wójt, burmistrz, prezydent]

2. Uzyskać decyzję – pozwolenie wodnoprawne na budowę urządzenia wodnego jakim jest pomost post [wydaje właściwy terytorialnie starosta]

3. Uzyskać zgodę na prawo dysponowania gruntem na cele budowlane pod pomostem – wydaje właściwy ZMiUW [Zarząd Melioracji i Urządzeń wodnych] (wody płynące) lub właściwe starostwo ( wody stojące)

4. Uzyskać decyzję – pozwolenie na budowę lub przyjęcie do wiadomości zgłoszonych robót budowlanych – wydaje właściwy terytorialnie starosta

Może jednak nie tak straszny proces na jaki wygląda?

Prawo budowlane troszkę pomaga, bowiem nie wymaga pozwolenia na budowę dla:

Pomostów o długości całkowitej do 25 m i wysokości, liczonej od korony pomostu do dna akwenu, do 2,50 m, służących do:

a) cumowania niewielkich jednostek pływających, jak łodzie, kajaki, jachty,

b) uprawiania wędkarstwa,

c) rekreacji;


W razie potrzeby zespół operatujemy pokona wszystkie etapy, zarówno dla pomostów mniejszych i większych od ustawowych 25 metrów 🙂

Wodne Koło Falkirk w Szkocji

Jednym z ciekawszych urządzeń wodnych na świecie jest Wodne Koło Falkirk znajdujące się w Szkocji. Jest to jedyna na świecie śluza obrotowa. Umożliwia ona przeprawę wodną między Glasgow a Edynburgiem. Wcześniej żeby przebyć tą drogę trzeba było pokonać aż 11 śluz , ale dzięki nowatorskiemu rozwiązaniu wszystkie śluzy zamieniono na jedną. Ten fantastyczny obiekt ukończony w roku 2002 stał się symbolem Szkocji. Konstrukcja śluzy oparta jest na dwuramiennym wahadle. Każde ramię ma gondolę wypełnioną wodą do których wpływają statki – z dolnego i z górnego kanał, których różnica poziomów wynosi 24 metry. Po wpłynięciu statków następuje zamknięcie śluz, regulacja poziomu wody oraz obrót wahadła który trwa jedynie 15 minut.
Wodne Koło Falkirk